Polecamy

Stal zbrojeniowa - klasy i gatunki

Klasy i gatunki stali

Norma PN-B-03264:2002 dopuszczona wciąż do stosowania równolegle z PN-EN 1992-1-1:2008 zbrojenie konstrukcji prętami ze stali klas A-0, A-I, A-II, A-III i A-IIIN, o właściwościach mechanicznych i technologicznych zgodnych z normami: PN-82/H-93215, PN-89/H-84023/06, PN-ISO 6935-1, PN-ISO 6935-1/Ak, PN-ISO 6935-2 oraz PN-ISO 6935-2/AK, PN-ISO 6935-2/AK/Ap1. Norma PN-B-03264:2002 dopuszcza również stosowanie innych rodzajów stali, jeżeli uzyskały aprobatę techniczną. W ofercie polskich hut występuje stal zbrojeniowa gatunków BSt500S, PB300, RB300 i S235JRG2.

Klasyfikację gatunków stali zbrojeniowej według ww. norm podano w tabeli 5.4.1/1.

Tabela 5.4.1/1. Klasyfikacja gatunków stali wg wymienionych norm

Normy

Klasa stali

A-0

A-I

A-II

A-III

A-IIIN

gładkie

żebrowane

PN-82/H-93215

St0S-b

St3S-b
St3SX-b
St3SY-b

18G2-b
20G2Y-b

34GS

20G2VY-b

PN-89/H-84023/06

St0S-b

St3S-b
St3SX-b
St3SY-b

St50B
18G2-b
20G2Y-b

34GS
25G2S
35G2Y

20G2VY-b

PN-ISO 6935-1

 

PB240
PB300*

     

PN-ISO 6935-1/Ak

 

PB240
PB300*

     

PN-ISO 6935-2

   

RB300*

RB400
RB400W

RB500
RB500W

PN-ISO 6935-2/Ak

   

RB300*

RB400
RB400W

RB500
RB500W

PN-ISO 6935-2/Ak/Ap1

     

RB400

RB500

* Gatunek stali nie jest wymieniony w normie PN-B-03264:2002.

Norma PN-B-03264:2002 określa granicę plastyczności i wytrzymałość na rozciąganie (charakterystyczne) dla wymienionych w niej stali na odpowiednio:

  • gatunek St0S-b: 220MPa i 300MPa,

  • gatunek St3S-b, St3SX-b i St3SY-b: 240MPa i 320MPa,

  • gatunek PB 240: 240MPa i 265MPa,

  • gatunek St50B, 18G2-b i 20G2Y-b: 365MPa i 480MPa,

  • gatunek 25G2S: 395MPa i 530MPa,

  • gatunek 35G2Y i 34GS: 410MPa i 550MPa,

  • gatunek RB400 i RB400W: 400MPa i 440MPa,

  • gatunek 20G2VY-b: 490MPa i 590MPa,

  • gatunek RB500 i RB500W: 500MPa i 550MPa.

Charakterystyka stali

Stale dopuszczone do stosowania według tej normy muszą się charakteryzować odpowiednią odkształcalnością, wyrażoną charakterystycznym odkształceniem stali przy maksymalnej sile rozciągającej εuk i stosunkiem wartości charakterystycznej wytrzymałości na rozciąganie do charakterystycznej granicy plastyczności ftk/fyk:

  • stale klas od A-0 do A-III o dużej ciągliwości: εuk > 5 %, ftk/fyk > 1,08

  • stale klasy A-IIIN o średniej ciągliwości: εuk > 2,5 %, ftk/fyk > 1,05

Stale specjalne

Wymienione stale uważa się w normie za spajalne, jeżeli równoważnik węgla CE o wartości zależnej od zawartości w stali 7 podstawowych pierwiastków jest równy co najmniej 0,5 %:

Stale gatunków PB240, St50B, 25G2S, 35G2Y, 34GS, BR 400 i RB 500 uznaje się za trudnospajalne, a na budowie niespajalne, gatunków RB 400W i RB 500W za trudno spajalne przy średnicy powyżej 32 mm.

Norma PN-EN 1992-1-1:2008 pozwala używać do zbrojenia betonu wyłącznie stali żebrowanej podatnej na spajanie. Stal musi spełniać wymagania podane w normie EN 10080 lub wymagania podane bezpośrednio w PN-EN 1992-1-1:2008. Wprowadza ona trzy klasy stali, do których przynależność uwarunkowana jest uzyskaniem odpowiednich wartości trzech parametrów:

  • charakterystycznej rzeczywistej lub umownej granicy plastyczności (fyk lub f0,2k),

  • stosunku charakterystycznej granicy plastyczności do wytrzymałości na rozciąganie (k = (fy/ft)k),

  • charakterystycznego odkształcenia przy maksymalnej sile (εuk).

Tabela 5.4.1/2. Klasy stali budowlanej wg PN-EN 1992-1-1:2008 w temperaturze od -40 do + 100°C dla prętów prostych i rozwijanych z kręgów oraz siatek

Klasa stali

A

B

C

fyk lub f0,2k (MPa)

<400;600>

k = (ft/fy)k

≥ 1,05

≥ 1,08

< 1,15;1,35)

εuk ( %)

< 2,5;5,0)

< 5,0;7,5)

≥ 7,5

Granica plastyczności

Granica plastyczności oznaczana jest jako kwantyl rzędu 0,05, a pozostałe wielkości jako kwantyle rzędu 0,1.

Norma PN-EN 1992-1-1:2008 określa również maksymalną wartość rzeczywistej granicy plastyczności i przyjmuje:

fy,max = 1,3 • fyk

Stal musi spełniać wymagania naprężeń zmęczeniowych przy co najmniej 2•106 cykli. Dla prętów prostych i rozwijanych z kręgów naprężenie zmęczeniowe musi wynosić od 150 MPa do 0,6 fyk, a dla siatek od 100 MPa do 0,6 fyk naprężenie jest określane jako kwantyl rzędu 0,1.

Uzupełnieniem są badania na ścinanie dla siatek oraz na zaginanie i odginanie dla prętów. Próbę wykonuje się, stosując średnicę trzpienia 4φ dla prętów o średnicy do 16 mm i 7φ dla prętów o średnicy powyżej 16 mm.

Badania przyczepności

Badania przyczepności wykonuje się zgodnie z normą PN-EN ISO 15630-1:2004. Uznaje się przyczepność za wystarczającą, jeżeli wskaźnik użebrowania fRmin wynosi co najmniej:

  • dla średnicy pręta 5-6 mm: 0,035,

  • dla średnicy pręta 6,5-12 mm: 0,040,

  • dla średnicy pręta powyżej 12 mm: 0,056.

Dla wybranych gatunków dostępnych na rynku lub mogących być wyprodukowanymi na zamówienie podział na klasy przedstawia się, jak w tabeli 5.4.1/3.

Tabela 5.4.1/3. Klasyfikacja gatunków stali wg PN-EN 1992-1-1:2

Klasa stali

Znak gatunku stali

Nominalna średnica prętów φ

Charakterystyczna granica plastyczności fyk lub f0,2k

Wytrzymałość charakterystyczna stali na rozciąganie ft

PN-EN 1992-1-1:2008

mm

MPa

MPa

A

BST 500 KR

6 ÷ 12

500

550

A

B 500 A

4 ÷ 16

500

550

A

St 500 B

6 ÷ 14

500

550

A

BST 500 S(A)

8 ÷ 32

500

550

A

RB 500

6 ÷ 40

500

550

A

RB 500 W

6 ÷ 40

500

550

B

BST 500 S(B)

8 ÷ 32

500

550

B

RB 400

6 ÷ 40

400

440

B

RB 400 W

6 ÷ 40

400

440

B

RB 500 WZ

8 ÷ 32

500

550

B

BST 500 WR

8 ÷ 32

500

550

B

34GS

6 ÷ 32

410

550

C

B 500 SP

8 ÷ 32

500

575

C

35G2Y

6 ÷ 20

410

550

C

20G2VY-b

6 ÷ 28

490

590

Warunek spajalności stali wyrażony jest za pomocą równoważnika węgla Ceq (wyznaczanego jak CE). Wartość minimalna oznaczająca zdolność do spajania wynosi 0,5 %.

Należy zauważyć, że właściwości stali B 500A i B500SP – jakkolwiek zgodne, jak i w przypadku pozostałych gatunków, z wymaganiami norm PN ISO 6935-2:1998 i PN ISO 6935-2/Ak:1998 – zostały opisane w normach oddzielnych (branżowych), odpowiednio PN-H-93247-1:2008 i PN-H-93220:2006.

Znak gatunku stali

Znak gatunku stali ujęty w normie PN-89/H-84023/06 składa się z następujących członów w kolejności występowania:

  • Pręty gładkie ze stali niskostopowej zwykłej St0S-b, St3SX-b, St3SY-b, St3S-b oraz St50B:

    • symbol stali „St”,

    • liczba porządkowa oznaczająca gatunek stali, w zależności od jej składu chemicznego, właściwości technologicznych i wytrzymałościowych,

    • symbol „S” oznaczający przydatność do spajania,

    • symbole: „X” – stal nieuspokojona, „Y” – stal półuspokojona,

    • symbol „b” oznaczający przydatność do zbrojenia betonu.

W przypadku stali St50B liczba 50 określa wytrzymałość na rozciąganie, a symbol „B” przydatność do zbrojenia betonu.

  • Pręty żebrowane ze stali niskostopowej konstrukcyjnej 18G2-b, 20G2Y-b, 25G2S, 35G2Y, 34GS i 20G2VY-b:

    • liczba węglowa – liczba dwucyfrowa, podająca średnią przybliżoną zawartość węgla w setnych procenta,

    • litery oznaczające zawartość innych pierwiastków: „G” – mangan, „S” – krzem (przy średniej zawartości większej niż 0,50 %), „V” – wanad; liczba 2 występująca po symbolu „G” oznacza zawartość manganu równą lub większą niż 1,30 %,

    • symbol „Y” oznaczający stal półuspokojoną,

    • symbol „b” oznaczający przydatność do zbrojenia betonu.

Symbole stali B500A oznaczają według PN-H-93247-1:2008:

  • symbol „B” przydatność do zbrojenia betonu,

  • liczba 500 granicę plastyczności stali w MPa,

  • symbol A klasę stali według PN-EN 1992-1-1:2008.

Symbole stali B500SP oznaczają według PN-H-93220:2006:

  • symbol „B” przydatność do zbrojenia betonu,

  • liczba 500 granicę plastyczności stali w MPa,

  • symbol S zdatność stali do spajania,

  • symbol P podwyższoną ciągliwość.

Producenci i handel oferują stal do zbrojenia betonu w postaci prętów i walcówki w średnicach (tab. 5.4.1/4).

Tabela 5.4.1/4. Średnice prętów i walcówki

Znak gatunku

Sposób ukształtowania

Średnica

Pręty

Walcówka

mm

St0S-b

okrągłe gładkie

8 ÷ 40

5,5 ÷ 14

St3S-b

okrągłe gładkie

8 ÷ 40

5,5 ÷ 14

St3SX-b

okrągłe gładkie

8 ÷ 40

5,5 ÷ 14

St3SY-b

okrągłe gładkie

8 ÷ 40

5,5 ÷ 14

PB240

okrągłe gładkie

6 ÷ 20

PB300

okrągłe gładkie

6 ÷ 20

St50B

żebrowane jednoskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

18G2-b

żebrowane jednoskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

20G2Y-b

żebrowane jednoskośnie

10 ÷ 28

6 ÷ 12

RB300

żebrowane jednoskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

25G2S

żebrowane dwuskośnie

10 ÷ 40

6 ÷ 12

34GS

żebrowane dwuskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 16

RB400

żebrowane dwuskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

RB400W

żebrowane dwuskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

RB500

żebrowane dwuskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

RB500W

żebrowane dwuskośnie

10 ÷ 32

6 ÷ 12

RB500WZ

żebrowane dwuskośnie

8 ÷ 32

RB500WR

żebrowane dwuskośnie

6 ÷ 16

B500SP

żebrowane dwuskośnie

8 ÷ 32

8 ÷ 16

BST500S

żebrowane dwuskośnie

8 ÷ 32

BST500KR

żebrowane dwuskośnie

6 ÷ 12

6 ÷ 12

Przy doborze gatunku stali należy się kierować wytycznymi stosowania, określonymi w aprobatach technicznych. Określają one zdolność do spajania w warunkach budowy oraz zastosowanie do określonych oddziaływań.

Przykładowo stale gatunków RB500W, RB500WZ, BSt500S, BSt500WR, BSt500KR i B500SP mogą być stosowane w konstrukcjach pracujących zarówno pod obciążeniami stałymi, jak i wielokrotnie zmiennymi, statycznymi jak i dynamicznymi, a zakres obciążeń temperaturą określono dla nich od -60 do 100 stopni Celsjusza. Spośród starszych gatunków stali wymienionych w tabeli 5.4.1/4 do konstrukcji obciążanych statycznie, w tym wielokrotnie zmiennie, przewidziane były stale St3SY-b, St3S-b, 18G2-b, 20G2Y-b i 34GS. W konstrukcjach obciążanych dynamicznie stosowano stale gatunków St3SY-b, St3S-b, 18G2-b.

Siatki zbrojeniowe produkowane są w postaci tzw. siatek jednokierunkowych i dwukierunkowych, czyli z prętami uznawanymi za nośne, ułożonymi odpowiednio w jednym lub w obu kierunkach. Produkowane są na indywidualne zamówienie lub jako standardowe, o średnicach prętów od 3 do 16 mm i oczku kwadratowym lub prostokątnym o wymiarach od 100 do 250 mm.

Na rysunkach od 5.4.1/1 do 5.4.1/12 zaprezentowane zostały typy użebrowanie wybranych gatunków prętów i drutów.

znak certyfikatu

Dodatkowo na prętach gatunku B500SP, wytwarzanych przez niektórych producentów, nawalcowany jest znak certyfikatu EPSTAL, nadawany przez Centrum Jakości Stali (jak na rysunku 5.4.1/13), gwarantujący wysoką jakość produktu. Certyfikat ten zaświadcza między innymi, że produkt jest zgodny z obowiązującymi przepisami i normami oraz że posiada wymagane certyfikaty i atesty.

siatki zbrojeniowe

Siatki zbrojeniowe produkowane są ze zbrojeniem nośnym w jednym lub w dwóch kierunkach (tzw. siatki jednokierunkowo pracujące i dwukierunkowo pracujące). Średnica prętów ułożonych w danym kierunku jest zazwyczaj jednakowa. Wyjątek stanowią siatki z tzw. zbrojeniem brzegowym, w których pręty skrajne mają mniejszą średnicę od pozostałych, co w strefach zakładu siatek pozwala na pewne oszczędności stali.

Siatki produkowane są zgodnie z wytycznymi norm, ale możliwa jest także produkcja siatek niestandardowych o parametrach: średnicy prętów od 3,0 do 16,0 mm, rozstawie prętów od 100 do 250 mm, co 50 mm w kierunku podłużnym i do 500 mm, w kierunku poprzecznym. Maksymalne wymiary siatki wynoszą do 6000×3000 mm.

Siatki standardowe opisane w normie PN-H-932472:2008 wykonywane są ze stali B500A. Ich ozna czenie i geometria podane zostały w tabeli 5.4.1/5.

Tabela 5.4.1/5. Parametry techniczne siatek standardowych według PN-H-93247-2:2008, ze stali B500A

Typ

Rozstaw drutów PL×PB

Średnica drutów dL/dB

Występy u1, u2/u3, u4

Przekrój 1 m zbrojenia

Masa 1 siatki

mm

mm

mm

mm2

kg

S131

150×150

5,0/5,0

100/25a

131

22,5a

S141

200×200

6,0/6,0

100/75b

141

29,0b

S188

150×150

6,0/6,0

100/25a

188

32,4a

S196

100×100

5,0/5,0

100/25b

196

39,9b

S251

200×200

8,0/8,0

100/75b

251

51,5b

S257

150×150

7,0/7,0

100/25a

257

44,2a

S283

100×100

6,0/6,0

100/25b

283

57,5b

S335

150×150

8,0/8,0

100/25a

335

57,8a

S392

200×200

10,0/10,0

100/75b

392

80,5a

S503

100×100

8,0/8,0

100/25b

503

102,2b

S525

150×150

10,0/10,0

100/25a

525

90,1a

S565

200×200

12,0/12,0

100/75b

565

115,9b

S755

150×150

12,0/12,0

100/25a

755

129,6a

S785

100×100

10,0/10,0

100/25a

785

132,9a

Dotyczy:

a Siatek o wymiarach L×B = 5000 mm × 2150 mm

b Siatek o wymiarach L×B = 6000 mm × 2150 mm.

Symbole występujące w tabeli 5.4.1/5. wyjaśnione zostały na rysunku 5.4.1/14.

Siatki produkowane według normy PN-H-932472:2008 to tzw. siatki z drutów pojedynczych lub podwójnych, to znaczy grupowanych po dwa z zastrzeżeniem, że grupowanie może dotyczyć tylko jednego kierunku i pręty te muszą mieć taką samą średnicę. Schemat siatek pokazany został na rysunku 5.4.1/14.

Stosując w konstrukcji siatkę z prętami zgrupowanymi, uzyskuje się (przy powierzchni przekroju zbrojenia nie mniejszej niż wymagana) obniżenie grubości siatki i zwiększenie ramion sił wewnętrznych w stosunku do tych, jakie uzyskuje się, stosując siatkę z prętami pojedynczymi, za to o większej średnicy.

rozstaw drutów

Rozstaw drutów pojedynczych może wynosić od 50 mm, a rozstaw drutów podwójnych od 100 mm. Wymaga się przy tym, aby średnice drutów spełniały wymagania:

  • w połączeniach drutów pojedynczych:

    dmin/dmax ≥ 0,57 dla dmax ≤ 8,5 mm

    dmin/dmax ≥ 0,70 dla dmax > 8,5 mm

  • w połączeniach z drutami podwójnymi:

    0,7 ≤ dp/di ≤ 1,25

    gdzie:

    dp – średnica nominalna drutów podwójnych,

    di – średnica nominalna drutów pojedynczych.

Norma PN-EN 10080:2007, zawierająca postanowienia ogólne, dotyczące spajalnej stali zbrojeniowej, podaje wymagany stosunek średnicy minimalnej do maksymalnej w połączeniach drutów pojedynczych nieco odmiennie, a mianowicie wskazuje, że powinien być nie mniejszy niż 0,6.

Na rynku dostępne są siatki standardowe wykonane według normy DIN 488, ze stali BST500M. Siatki oznaczone symbolem Q posiadają zbrojenie nośne w obu kierunkach, a siatki z oznaczeniem K lub R posiadają zbrojenie nośne tylko w jednym kierunku.

Opis siatek podany został w tabeli 5.4.1/6.

Tabela 5.4.1/6. Parametry techniczne siatek standardowych według DIN 488, ze stali BST500M i BST500S

Typ

Długość × szerokość

Wymiar oczka

Średnice drutów

Liczba prętów skrajnych lewych/ prawych

Masa 1 siatki

wewnętrznych podł./poprz.

brzegowych

m

mm

mm

mm

szt./szt.

kg

Q131

5,0×5,0

150×150

5,0/5,0

-

-

22,5

Q188

6,0/6,0

-

-

32,4

Q221

6,5/6,5

5,0

4/4

33,7

Q295

7,5/7,50

5,5

4/4

44,2

Q335

8,0/8,0

-

4/4

57,7

Q377

8,5/8,5

6,0

4/4

55,6

Q378

6,0×2,15

150×100

8,5/8,5

6,0

4/4

66,7

Q443

6,5d/7,5

6,5

4/4

78,3

Q513

7,0d/8,0

7,0

4/4

90,0

Q670

8,0d/9,0

8,0

4/4

115,4

R188

5,0×2,15

150×250

6,0/5,0

-

-

23,3

R221

6,5/5,0

-

-

25,1

R295

7,5/5,0

5,5

2/2

29,4

R378

6,0×2,15

150×250

8,5/5,0

6,0

2/2

42,6

R443

6,5d/5,5

6,5

2/2

50,2

R513

7,0d/6,0

7,0

2/2

58,6

R589

7,5d/6,5

7,5

2/2

67,5

K664

6,0×2,15

100×250

6,5d/6,5

6,5

4/4

69,5

K770

7,0d/7,0

7,0

4/4

80,6

K884

7,5d/7,5

7,5

4/4

92,9

Oznaczenia:

d – pręty podwójne.

K, R – siatki ze zbrojeniem nośnym w jednym kierunku.

Q – siatki ze zbrojeniem nośnym w dwóch kierunkach.

oznaczenie wyrobów

Zasady oznaczania wyrobów ze spajalnych stali zbrojeniowych aktualnie produkowanych określa ogólnie norma PN-EN 10080:2007.

Oznaczenie wyrobu w postaci pręta, kręgu i wyrobu odwiniętego z kręgu powinnno zawierać:

  • opis postaci wyrobu (np. pręt),

  • numer normy EN 10080,

  • nominalne wymiary wyrobu,

  • klasa techniczna (w postaci numeru wyrobu nadawanego przez organizację europejską).

Oznaczenie prętów i kręgów ze stali żebrowanej gatunku B500SP według normy PN-H-93220:2006 powinno zawierać następujące informacje:

  • opis postaci wyrobu (np. pręt),

  • numer normy PN-H-93220:2006,

  • gatunek stali B500SP,

  • średnica nominalna,

  • długość (tylko w przypadku prętów).

Przykłady oznaczenia

  • pręty o średnicy 22 mm i długości 1200 mm:

    Pręt PN-H-93220 – B500SP – 22x12000

  • kręgi o średnicy pręta 10 mm:

    Krąg PN-H-93220 – B500SP – 10

Zasada oznaczania drutów żebrowanych ze stali gatunku B500A według normy PN-H-93247-1:2008 jest taka sama, jak podana wyżej, z różnicami wynikającymi tylko z rodzaju wyrobu. Długość podaje się dla drutu wyprostowanego.

Przykład oznaczenia:

  • druty o średnicy 8 mm i długości 1200 mm:

    Drut żebrowany PN-H-93247-1 – B500A – 8x12000

Stal zbrojeniowa żebrowana ujęta w normie PN-ISO 6935-2:1998 oznaczana jest następująco:

  • nazwa wyrobu (stal do zbrojenia betonu),

  • numer normy PN-ISO 6935-2:1998,

  • średnica nominalna,

  • gatunek stali.

Przykład oznaczenia:

  • pręty żebrowane o średnicy 20 mm w gatunku RB 500:

    Stal do zbrojenia betonu PN-ISO 6935-2 – 20 RB 500

Ta sama zasada obowiązuje w oznaczeniu prętów gładkich ujętych w normie PN-ISO 6935-1:1998, a pominiętych w normie projektowej PN-EN 1992-1-1:2008.

Na oznaczenie wyrobu opisanego w PN-82/H-93215 składają się:

  • długość pręta, jeżeli jest inna, niż fabrykacyjna,

  • znak obróbki cieplnej: litera N, jeżeli zastosowano obróbkę; braku obróbki cieplnej nie oznacza się.

Przykład oznaczenia:

  • pręty żebrowane o średnicy 18 mm w gatunku 20G2Y-b i długości fabrykacyjnej:

    Pręt żebrowany 18 – 20G2Y-b – N – PN-82/H93215

siatki

W przypadku wyrobu w postaci siatki, norma PN-EN 10080:2007 nakazuje podawać:

  • oznaczenie postaci wyrobu (siatka zgrzewana),

  • numer normy EN 10080,

  • nominalne wymiary wyrobu (wymiary: drutów, arkusza, rozstaw drutów, występy).

Siatki standardowe produkowane ze stali B500A zgodnie z normą PN-H-93247-2:2008 oznaczone są następująco:

  • oznaczenie postaci wyrobu (siatka),

  • numer normy PN-H-93247-2:2008,

  • symbol siatki standardowej lub parametry konstrukcyjne siatki niestandardowej,

  • gatunek stali B500A,

  • numer normy według której wyprodukowano pręty składowe.

Przykład oznaczenia siatek:

  • standardowa:

    Siatka PN-H-93247-2 – S141 – B500A – PN-H93247-1

  • niestandardowa:

    Siatka PN-H-93247-2 – L×B, pL×pB, dL/dB, NLr/dLr, u1 u2 u3 u4 – B500A – PN-H-93247-1

gdzie:

dL, dB – odpowiednio średnica drutów podłuż nych i poprzecznych,

NLr, dLr – odpowiednio długość i średnica drutów brzegowych,

L, B, pL, pB, u1, u2, u3, u4 – oznaczenia jak na rysunku 5.4.1/14.

identyfikacja wytwórcy

Według normy PN-EN 10080:2007 każdy wyrób powinien być zaopatrzony w dwa symbole liczbowe oznaczające kraj pochodzenia i zakład produkcyjny. Zakład produkcyjny oznaczony jest liczbami pomiędzy 1 i 99, z pominięciem wielokrotności liczby 10. Poszczególne kraje mają przypisane numery od 1 do 9 (tabela 5.4.1/7).

Tabela 5.4.1/7. Oznaczenie kraju pochodzenia wyrobu

Kraj

Numer

Austria, Republika Czeska, Niemcy, Polska, Słowacja

1

Belgia, Holandia, Luksemburg, Szwajcaria

2

Francja, Węgry

3

Włochy, Malta, Słowenia

4

Zjednoczone Królestwo, Irlandia, Islandia

5

Dania, Estonia, Finlandia, Łotwa, Litwa Norwegia, Szwecja

6

Portugalia, Hiszpania

7

Cypr, Grecja

8

Inne kraje

9

Identyfikacja wytwórcy może zostać naniesiona na przywieszce do wyrobu ze stali gładkiej (np. wiązki prętów) lub naniesiona bezpośrednio przez nawalcowanie lub wgniecenie, zarówno na stali gładkiej, jak i żebrowanej.

Sposób oznakowania na wyrobie, wykorzystujący wzór żeber lub wgnieceń typowych dla danego gatunku, przedstawiony został na rysunku 5.4.1/15. Początkiem oznakowania są dwa wyróżnione żebra. Dwucyfrowy numer zakładu rozbija się na 2 części.

Norma PN-EN 10080:2007 podaje również inne sposoby oznaczania:

  • żebra lub wgniecenia między opuszczonymi znakami (zasada analogiczna jak na rysunku 5.4.1/14: w miejscach pogrubień żebra lub wgniecenia opuszczone),

  • znaki liczbowe na powierzchni pręta,

  • nawalcowane lub wgniecione znaki z ilością typowych dla gatunku ilością żeber lub wgnieceń pomiędzy nimi.

Zasady te obowiązują zarówno na prętach z żebrami o jednakowym nachyleniu na stronie znakowania, jak i na prętach z żebrami o różnym nachyleniu. Oznaczenie powinno być powtarzane w odstępach nie większych niż 1,5 m.

identyfikacja kraju i zakładu

Identyfikację kraju i zakładu dla stali w kręgach wykonuje się, jak na prętach. Dodatkowo, przed znakiem kraju nanosi się znak informujący, że stal została wyprodukowana w kręgu. W zależności od metody znakowania jest to:

Wyrób odwinięty z kręgu powinien być znakowany podwójnie: przez producenta kręgu według zasad podanych dla kręgów oraz przez odwijającego znakiem go identyfikującym, bezpośrednio na wyrobie albo na przywieszce.

Wiązki siatek zgrzewanych powinny być oznakowane na drutach według zasad obowiązujących dla produktu wyjściowego, a także zaopatrzone w przywieszkę identyfikującą producenta siatek.

warunki dostawy walcówki, prętów i siatek zbrojeniowych

Warunki dostawy powinny być uzgodnione z zamawiającym. Dotyczą one między innymi średnicy stali, długości prętów, masy wiązki lub kręgu, albo wiązki siatek. Warunki ogólne podane są w aprobatach technicznych, jakie każdy wyrób musi uzyskać, aby był dopuszczony do zastosowania w danym kraju. W aprobacie może być odwołanie do normy precyzującej te warunki.

Przykładowo norma PN-82/H-93215 podaje długości fabrykacyjne prętów, które wynoszą od 10 do 12 m. Są to zatem długości zalecane. Możliwe jest zamawianie prętów także o innych długościach. Dostarczenie prętów o długości poniżej 6 m i powyżej 12 m wymaga specjalnych uzgodnień z wytwórcą.

Norma PN-82/H-93215 dopuszcza, aby w dostawie znalazły się pręty krótsze od zamówionych w ilości do 6% masy zamówionej. Ich minimalna długość wynosi 6 m. Dlatego, jeżeli zamawiający wymaga dostarczenia prętów o jednakowej długości, konieczne są dodatkowe uzgodnienia z wytwórcą. Odchyłka długości określona jest dla prętów o długości do 12 m i wynosi od 0 do +100 mm. Pręty dostarczane są w wiązkach. Zalecane wymiary kręgów walcówki wynoszą od 550 do 1000 mm, a zalecana masa do 1000 kg. Kręgi mogą być łączone w wiązki, których masa wynosi standartowo do 5 t.

Długości standardowe prętów opisanych w normie PN-ISO 6935-1:1998 wynoszą 12 i 18 m, a prętów opisanych w normie PN-ISO 6935-2:1998, 12 m. W obu przypadkach dopuszcza się zamawianie prętów o innych długościach. Odchyłka długości prętów przy dostawie z walcowni wynosi od 0 do +100 mm bez względu na długość pręta.

Każda dostawa powinna być zaopatrzona w tzw. dokumentację dostawy. Norma PN-EN 10204:2006, powołana m.in. w normach PN-H-93220:2006 i PN-H-93247-1:2008, podaje cztery rodzaje dokumentów kontroli, stwierdzających zgodność dostawy z zamówieniem:

  • Rodzaj 2.1: „Deklaracja zgodności z zamówieniem” stwierdzająca wyłącznie zgodność z nim, wystawiana przez wytwórcę;

  • Rodzaj 2.2: „Atest” stwierdzający zgodność z zamówieniem i podający wyniki badań kontroli wewnętrznej, wystawiana przez wytwórcę.

  • Rodzaj 3.1: „Świadectwo odbioru 3.1” stwierdzające zgodność z zamówieniem i podające wyniki badań kontroli odbiorczej, wystawiane przez upoważnionego przedstawiciela kontroli wytwórcy, niezależnego od wydziału produkcyjnego.

  • Rodzaj 3.2: „Świadectwo odbioru 3.2” stwierdzające zgodność z zamówieniem i podające wyniki badań kontroli odbiorczej, wystawiane przez upoważnionego przedstawiciela kontroli wytwórcy, niezależnego od wydziału produkcyjnego i upoważnionego przedstawiciela kontroli zamawiającego lub inspektora kontroli określonego w przepisach urzędowych.

Rodzaj dokumentu kontroli powinien być uzgodniony z zamawiającym.

Literatura:

  1. [1]

    Starosolski W.: Konstrukcje żelbetowe według PN-B-02364:2002. Tom I. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2003.

  2. [2]

    Starosolski W.: Konstrukcje żelbetowe według Eurokodu 2 i norm związanych. Tom I. Wyd. Naukowe PWN. Warszawa 2011.

  3. [n1]

    PN-B-03264:2002 – Konstrukcje betonowe, żelbetowe i sprężone. Obliczenia statyczne i projektowanie.

  4. [n2]

    PN-EN 1992-1-1:2008 – Eurokod 2. Projek-towanie konstrukcji z betonu. Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków.

  5. [n3]

    PN-EN 10080:2007 – Stal do zbrojenia betonu. Spajalna stal zbrojeniowa. Postanowienia ogólne.

  6. [n4]

    PN-EN 10204:2006 – Wyroby metalowe. Rodzaje dokumentów kontroli.

  7. [n5]

    PN-EN ISO 15630-1:2004 – Stal do zbrojenia i sprężania betonu. Metody badań. Część 1: Pręty, walcówka i drut do zbrojenia betonu.

  8. [n6]

    PN-ISO 6935-1:1998 – Stal do zbrojenia betonu. Pręty gładkie.

  9. [n7]

    PN-ISO 6935-1/Ak:1998 – Stal do zbrojenia betonu. Pręty gładkie. Dodatkowe wymagania stosowane w kraju.

  10. [n8]

    PN-ISO 6935-2:1998 – Stal do zbrojenia betonu. Pręty żebrowane.

  11. [n9]

    PN-ISO 6935-2/Ak:1998 – Stal do zbrojenia betonu. Pręty żebrowane. Dodatkowe wymagania stosowane w kraju.

  12. [n10]

    PN-ISO 6935-2/Ak/Ap1:1999 – Stal do zbrojenia betonu. Pręty żebrowane. Dodatkowe wymagania stosowane w kraju.

  13. [n11]

    PN-89/H-84023/06 – Stal do zbrojenia betonu. Stal określonego zastosowania. Gatunki.

  14. [n12]

    PN-82/H-93215 – Walcówka i pręty stalowe do zbrojenia betonu

  15. [n13]

    PN-H-93220:2006 – Stal B500SP o podwyższonej ciągliwości do zbrojenia betonu. Pręty i walcówka żebrowana.

  16. [n14]

    PN-H-93247-1:2008 – Spajalna stal B500A do zbrojenia betonu. Część 1: Drut żebrowany.

  17. [n15]

    PN-H-93247-2:2008 –– Spajalna stal B500A do zbrojenia betonu. Część 1: zgrzewane siatki zbrojeniowe.

 

źródło : warunkibudowlane.pl